الفبای کنترل دیابت را بشناسیم...

از اصول کنترل دیابت چه می دانیم؟
 

الفبای کنترل دیابت را بشناسیم:
 
الف) هموگلوبین ای وان سی (HbA1c)
HbA1c نشان دهنده میانگین قند خون در سه ماه گذشته است. هر فرد دیابتی برای بررسی وضعیت کنترل قند خون در سه ماه گذشته باید این آزمایش را انجام دهد.
  • مقدار هدف این آزمایش برای بیشتر افراد دیابتی زیر 7% می باشد.
ب) فشار خون
فشار خون بالا آسیب های شدیدی به قلب وارد کرده و احتمال حمله قلبی و نارسایی کلیه را افزایش می دهد.
  • مقدار هدف فشار خون برای اکثر افراد دیابتی کمتر از 140/80 میلی متر جیوه می باشد.
ج) کلسترول
لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) یا کلسترول بد، می تواند باعث تجمع کلسترول در شریان ها شود. رسیدن به LDL هدف، موثرترین راه برای محافظت از قلب و عروق خونی است. لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) یا کلسترول خوب، به حذف کلسترول از بدن شما کمک می کند و به طور کلی، هر چه HDL بالاتر باشد، بهتر است. تری گلیسرید نوع دیگری از چربی خون است که اگر سطح آن بیش از حد بالا باشد، احتمال حمله قلبی یا سکته مغزی را افزایش می دهد.
  • افراد دیابتی باید حداقل سالی یکبار کلسترول خون خود را کنترل نمایند. مقادیر هدف برای چربی خون عبارت است از:
    • LDL کلسترول: از کمتر از mg/dl 100
    • کلسترول HDL: بالاتر از mg/dl 40 برای مردان و mg/dl 50 برای زنان خوب است.
    • تری گلیسرید: کمتر از mg/dl 150
با کنترل سه عامل قند خون، فشار خون و کلسترول خون، خود را در برابر عوارض دیابت بیمه کنید.
 
 
 
قند خون خود را مدیریت نمایید
  • چرا باید قند خون خود را چک کنید؟
به دلیل:
  • امکان اندازه گیری و تعیین سریع قند خون در یک زمان مشخص؛
  • تعیین اینکه آیا سطح قند خون شما در یک زمان مشخص بالا است یا پایین ؛
  • مشخص کردن اثرات شیوه زندگی و داروها بر سطح قند خون؛
  • کمک به تیم درمانی دیابت برای ایجاد تغییرات لازم در شیوه زندگی و مقدار دارو به منظور بهبود سطح قند خون شما.
کنترل شخصی قند خون، خود-پایشی قند خون (SMBG) نیز گفته می شود.
 
چگونه باید قند خون خود را چک کنید؟
برای اندازه گیری قند خون در خانه، از دستگاه تست قند خون استفاده می شود. برای این منظور همیشه مراحل زیر را انجام دهید:
مرحله 1.دست ها را با آب ولرم و صابون بشویید
مرحله 2.قلم لنست را آماده کنید
مرحله 3.نوار را از جهت مناسب در داخل دستگاه بگذارید
مرحله 4.دست را به سمت پایین حرکت دهید و انگشت مورد نظر را به سمت بند اول انگشت ماساژ دهید.
مرحله 5.قلم لنست را روی انگشت قرار دهید و دگمه ضربه را بفشارید.
مرحله 6.خون را به طریق درست به نوار بدهید.
مرحله 7.چند ثانیه صبر کنید تا دستگاه قند خونتان را نشان دهد.
مرحله 8.سوزن و نوار را خارج کنید و دور بیندازید.
 
به یاد داشته باشید که:
  • همواره از کناره های نوک انگشتان برای تست قند خون استفاده کنید.
  • از هر ده انگشت دست و به صورت گردشی برای تست قند خون استفاده کنید.
 
 
چند بار در روز باید قند خون خود را چک کنید؟
شرایط
تعداد دفعات لازم برای تست قند خون در روز
  • 4 بار یا بیشتر تزریق انسولین در روز
  • 4 بار یا بیشتر در روز
  • تزریق انسولین کمتر از 4 بار در روز
  • دفعات تست قند خون باید حداقل برابر تعداد دفعات تزریق انسولین باشد
 
 
در چه مواقعی باید تعداد دفعات کنترل قند خون را افزایش دهید؟
  • طی دوران بیماری، جراحی یا استرس؛
  • دوران بارداری؛
  • زمانی که شروع به استفاده از یک انسولین جدید نموده یا دوز انسولین شما تغییر کرده است؛
  • زمانی که شروع به استفاده از یک داروی جدید (مانند استروئیدها) کرده اید؛
  • زمانی که هر نوع تغییری در برنامه غذایی یا فعالیت بدنی شما ایجاد می شود؛
  • زمانی که نتیجه تست قند خونتان بالاتر یا پایین تر از معمول است؛
 
محدوده مناسب کنترل قند خون چیست؟
  • A1C: ≤ 7/0٪
  • ناشتا و قبل از غذا: 70 تا 130 میلی گرم در دسی لیتر
  • 2 ساعت بعد از صرف غذا: کمتر از 180 میلی گرم در دسی لیتر
 
 
نکات تغذیه ای در دیابت
دیابت بیماری است که در آن بدن شما نمی تواند به درستی مواد غذایی را برای تولید انرژی، مصرف و ذخیره نماید. سوخت اصلی بدن گلوکز نام دارد که نوعی قند بوده و در مواد غذایی مانند میوه ها، شیر، برخی از سبزیجات، غذاهای نشاسته ای و شکر وجود دارد.
 
برای کنترل مناسب قند خون:
 
بهتر است...
زیرا...
در روز سه وعده غذای اصلی سبک به همراه 2 تا 3 میان وعده با فواصل زمانی منظم 3 تا 4 ساعت داشته باشید
غذا خوردن در زمان های منظم به کنترل سطح قند خون شما کمک می کند.
مصرف مواد قندی مانند شکر، نوشابه های غیر رژیمی، دسرها، شیرینی ها، مربا و عسل را محدود نمایید.
هر چه قند بیشتری بخورید، قند خون شما نیز بالاتر خواهد رفت. استفاده از شیرین کننده های مصنوعی می تواند مفید باشد.
مقدار چربی مواد غذایی و مصرف غذاهای سرخ شده، چیپس و غذاهای آماده را کمتر کنید.
غذاهای پر چرب می توانند باعث اضافه وزن شوند. داشتن وزن مناسب به کنترل قند خون و حفظ سلامت قلبی شما کمک می کند.
از غذاهای پر فیبر مانند نان های سبوس دار، غلات کامل و حبوبات، برنج قهوه ای، سبزیجات و میوه بیشتر استفاده کنید.
غذاهای پر فیبر باعث احساس سیری شده و به کاهش قند خون و کلسترول کمک می کنند.
هنگام تشنگی آب بنوشید.
استفاده از نوشابه های غر رژیمی و آب میوه، قند خون شما را بالا می برد.
ورزش را به برنامه روزانه خود اضافه کنید.
فعالیت بدنی منظم، کنترل قند خون خود را بهبود می بخشد.
 
 
 
 
ورزش و دیابت
ورزش از مهمترین عوامل کنترل قند خون در دیابت به حساب می آید. در حقیقت، ورزش روزانه می تواند به کاهش سطح قند خون، بهبود کلسترول و فشار خون، و همچنین و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی-عروقی، آسیب اعصاب (نوروپاتی)، ایجاد احساس شادی در شما کمک نماید. ولی از آنجا که ورزش معمولا دارای اثرات کاهشی بر قند خون است، افراد مبتلا به دیابت باید توجهی خاص به کنترل قند خون خود قبل، حین و بعد از ورزش داشته باشند.
 
قبل از انتخاب ورزش بهتر است با یک معاینه پزشکی مطمئن شوید که دچار عوارضی که ممکن است توانایی شما را برای ورزش کردن تحت تاثیر قرار دهند، نیستید. انواع خاصی از فعالیت های ورزشی ممکنب رای وضعیت سلامتی شما مناسب نباشند. برای مثال، افراد مبتلا به رتینوپاتی باید از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز نمایند و یا دیابتی های مبتلا به نوروپاتی محیطی و دچار زخم درمان نشده پا، بایدا ز وارد شدن فشار زیاد بر پاهای خود جلوگیرین نمایند.
به یاد داشته باشید:
  • کارشناسان انجام 150 دقیقه در هفته فعالیت فیزیکی با شدت متوسط، مانند پیاده روی سریع، شنا و دوچرخه سواری، را توصیه می کنند.
  • برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، قند خون خود را قبل، طی و بعد از ورزش اندازه بگیرید.
  • بهترین محدوده قند خون برای ورزش 100 تا 250 میلی گرم در دسی لیتر می باشد.
  • اگر طی ورزش قند خون شما 70 میلی گرم در دسی لیتر یا پایین‌تر بود یا احساس لرز، عصبی بودن و یا گیجی داشتید، ورزش را متوقف کنید.
 
حتما با پزشک خود برای انتخاب ورزش مناسب مشورت نمایید.